سخن مدیر:

زنبورهای ریزعسل حق نفس کشیدن ندارند!

بدون دیدگاه

اگر شما هم در نوار جنوبی کشور مثل استان های جنوب خوزستان،هرمزگان،کرمان،فارس،بوشهر،سیستان و بلوچستان و قسمت هایی از استان های کرمانشاه و ایلام برای سفر کاری یا تفریحی رفته باشید یا اصلا ساکن این مناطق  باشید زنبورهای عسل بومی این مناطق رو خواهید دید…

اونقدری که زنبور های عسل معمولی  در اکثر مناطق کشور پرورش داده میشه و شناخته شده است این زنبورها ی فسقلی هم به همون قدر در این استان هایی که گفتم  معروف و شناخته شده اند.

کارگران زنبورعسل ریز apis florea

عکس کارگران زنبورهای ریز عسل

اکثرا بهشون میگن زنبورهای ریز ،بعضا هم بهشون میگن “مگس های عسل”! ،اما علمی اش میشه آپیس فلورا Apis Florea یکی از چهار خانواده سرده زنبوران عسل و یکی از دو نسل خانواده apis florea یا دقیق ترش میشه جنس ایرانی این خانواده . نسل دوم این زنبوران ساکن ناحیه جنوبی قاره آسیا هستند .

پراکنش زنبورهای عسل ریز apisflorea

پراکنش زیستی زنبورهای عسل ریز در دنیا

ویژگی های ظاهری و چرخه زندگی زنبوران ریز:

  • خیلی ریز جسه اند ،بلوچ های جنوب به همین خاطره بهشون میگن ” مگس های عسل” ، اما با جسه ریزی که دارند گرده افشان های با ارزشی برای طبیعت این مناطق هستند .
  • برخلاف زنبور های عسل معمولی که چند شان می سازند این زنبورها یدونه شان می سازند.
  • شدیدا کوچ رو اند با اتمام گل منطقه استقرارشون و تغییر دمای محیط اقدام به کوچ می کنند ، وقتی هم که میخوان کوچ کنن ذخیره عسلشون رو میخورن و بعد میرن.
  • با توجه به جسه ی ریز و توانایی اشون عسل کمتری میتونن جمع آوری و فرآوری بکنن ،از نیم کیلو تا یک کیلو و استثناً دو یا سه کیلو قادر به جمع آوری اند.
کلنی زنبور ریز عسل

کلنی تک شان زنبور ریز apis florea

تخم و عسل زنبورهای ریز که پدر زنبوراش دراومده

برداشت اندک عسل زنبور ریز همراه با تخم و لاروهاش

فواید زنبوران عسل ریز:

گرده افشانی گونه های گیاهی و درختی جنوب کشور از بزرگ ترین فواید زنبوران آپیس فلورا هستش ،گونه هایی همچون کنار، آکاسیا، کهور، باردلنگ، استبرق و خیلی  گونه گیاهی و درختی ساکن در مناطق گرمسیری جنوب کشور توسط این زنبوران فسقلی گرده افشانی و تولید و بذر می شوند و اینطوری ابقای نسلشون اتفاق میوفته ، و فایده دیگه این زنبور ها تولید عسل و زیبایی بخشی به طبیعت هستش.

باید بدانید که از دید گرده افشانی عمومی گونه های گیاهی و درختی ، هیچ گرده افشانی به پای خانواده های زنبوران عسل نمی رسه و اینجاست که باید درک کنید که چرا مثلا درخت کهور در دشت های جنوب نیاز به گرده افشانی زنبورهای ریز دارند ،متاسفانه اکثر مناطق جنوب کشور کم برخوردار و محروم هستند و شرایط آب و هوایی خاصی هم دارند و حتی زنبورداران کوچ رویی مثل ما که استان های جنوبی رو در می نوردیم هم نمی تونیم بخاطر عدم وجود برخی شرایط در همه جای دشت های جنوب پا بذاریم و به کهور ها و کنار ها و… کمک کنیم که بقای نسل کنن حالا ازدیاد نسلشون به کنار ! اما این زنبور های ریز زادگاهشون دشت ها و کوه های جنوبه پس همیشه در هر شرایطی قادر اند که به طبیعت زادگاهشون کمک کنن .

بیاین تصور کنیم که نسل این زنبورها تضعیف بشه و همه جای جنوب نتونند خدمت رسانی بکنن چی میشه به نظرتون؟ : کنار ها کم کم پیر می شن،آکاسیا ها و کهور ها هم همینطور گونه های گیاهی هم همچنین و دیگه بذری و توانی هم برای ابقای نسلشون بوجود نمی آید آخرش هم از بین میرن این می دونین یعنی چی؟ : یک کلمه کافی است فقر گیاهی و درختی =” فرسایش ” یعنی کویر های کشورمون بیشتر میشه و اینجاست که کلی معضل جدید جبران ناپذیر بوجود میاد.

مشکلات بر سر راه زنبوران ریز و طبیعت جنوب کشور:

کلنی بدون زنبورهای عسل ریز

کلنی apis florea بدون زنبورهاش

متاسفانه اینطوری که پیش میرم این معضلاتی که گفتم قریب و الوقوعه !  چون فرهنگ غلط ظاهر بینی حاکم بر اکثر مردم کشور در زندگی این زنبورها هم داره اثر می ذاره ، و همه فکر میکنن که عسل این زنبوران یه چیز بکر و یه سر و گردن بالاتر از عسل طبیعی زنبورانی که ما پرورشون می دیم هستش! اما باید بگم اینطور نیست … نیست به ولله نیست…

و همین نگاه باعث شده که همیشه ی خدا عسل زنبورهای ریز یا به اصطلاح عسل وحشی به قیمت های حداقل 2 الی 3 برابر عسل های طبیعی تولیدی ما زنبوردار ها به فروش برسه و اکثر مردم جنوب ترغیب به پیدا کردن لانه این زنبوران و برداشت عسل اشون بشن، آخه اونم چه برداشتی! میزنن پدر و مادر زنبور رو در میارن به خاطر یک کیلو عسل به اصطلاح ناب . در حین برداشت عسل، لونه اشون خراب میشه، نوزدانشون از بین میره و ممکنه ملکه اشون هم تو اون گیر وا گیر لِه بشه ، خوش بینانش هم اینه که نوزدا از بین میرن و ملکه و کارگرهاش در می رن یا لونشون رو بازسازی میکنن ولی در هر صورت دیگه معلوم نیست بتونن بقای نسلشون رو تضمین کنند بد بینانش هم اینه که همراه نوزدا ملکه هم می میره و تمام کارگرها هم به مرور از بین میرن.

این یعنی دانسته یا ندانسته فرد برداشت کننده عسل داره یک نسل حشره گرده افشان با ارزش رو در یک منطقه از بین می بره اونم به خاطر منفعت امروز خودش غافل از اینکه این منفعت امروز ممکنه موجب بدبختی فردای خودش یا نسل فرداش بشه و اون کسی هم که این عسل ها رو به قیمت های حبابی می خره اصلی ترین مقصر این جنایته و هیزم ریز این چرخه آتش زدن به زندگی زنبوران ریز و طبیعت جنوب کشور.

واقعیت این هستش که تقاضای یک کالا یا خدمتی باعث تولید یا عرضه آن خدمت می شه ، تقاضا هم یا از روی نیاز هستش یا از روی اطلاعات و فرهنگ غلط که در بحث خرید و فروش عسل زنبورهای ریز تقاضایی از روی فرهنگ غلط هستش.

حقیقت هم اینه که عسل  زنبورهای ریزجنوب از هیچ لحاظ کیفی قابل رقابت با عسل های زنبور هایی که ما نگه می داریم نیستن ، اما مثلی هست که میگن چشت دربیاد ولی اسمت در نیاد ! دقیقا مصداق این مثل اینکه عسل های ما به اسم شکری و تقلبی و مربا و … در اومدن و عسل های مثلا وحشی به اسم عسل های طبیعی بکر! در صورتی که این حرف کاملا درست نیست و نیاز به تجزیه و تحلیل داره.

ببینید این تصورات تا حدودی درست هستند  ،نمیشه گفت که ما زنبور دار ها به زنبورامون شکر نمیدیم ،اما تغذیه زنبورها با شکر فلسفه ایی جدا داره و در اصل برای کمک به جمعیت سازی زنبورها تا زمان جمع آوری عسل داده میشه یعنی این شکر ها به مصرف خود زنبورها میرسه  تا غذای روزمره خودشون بشه و به عنوان عسل ذخیره نمیشه (اینایی که گفتم فوت و فن داره و تبصره های زیاد که اینجا جاش نیست).

در ادامه یه عده زنبوردارایی هم هستند که کارشون تولید عسل شکری هست که این هم بحث اش جداست و که  کار خلافی هم نیست و زنبودارها اذعان دارن کارشون و این عسلها هم جایگاه تغذیه ایی خاص خودشون رو دارن در زنجیره غذایی مردم و هیچ خلاف و مشکلی نداره تا زمانی که به جای عسل 100% طبیعی به فروش نرسه .(ما خودمون هم بسته به شرایط جامعه ،طبیعت و جیب امون هر سال یه قسمت کلنی هامون عسل تغذیه ایی هست و یه قسمت دیگه برای عسل طبیعی).

راجب عسل طبیعی 100% هم خدمتتون عرض کنم که توسط زنبوردارها تولید میشه ،درسته که میزان تولیدش نسبت به سالهای قبل به علت تغییرات آب و هوایی و قدرت خرید مردم پایین اومده ولی هنوز پرچم اش بالاست .یه مطلب راجبش نوشتم به عنوان ” عسل طبیعی هنوز وجود دارد یا نه؟ ” دوست داشتید میتونید بخونیدش.

تفاسیری که کمک میکنه بدونیم عسل های وحشی یا عسل زنبور های ریز قابل رقابت با عسل های خودمون ندارند:

 اگه بخوایم به طور معمولی عسل زنبورهای ریز رو با عسل های خودمون مقایسه کنیم باید این خصیصه ها رو در نظر بگیریم: 1- توانایی حشره 2 – محیط تولید.

  • توانایی حشره: از لحاظ جسه زنبور های ما چندین برابر زنبورهای ریز هستند پس میتونن عسل زیاد تری جمع کنند ،علاوه بر میزان عسل آوری بیشتر چرخه زندگی و توانایی زنبور های ما به گونه ایی هستش که میتونن در یک بازه زمانی بسته به مکان استقرار بر روی گلهای مختلف چرا کنند و نتیجتا عسل چندگل با غالبیت گیاهان زیادی تولید کنند و همچنین توانایی فرآوری و نگهداری عسلشون خیلی کامل تر و دقیق تر از زنبورهای ریز هستش مثل پایین آوردن رطوبت شهد و احتمالا آنزیم هایی که از خودشون به شهداضافه میکنن(اطلاعات دقیقی راجب تفاوت آنزیم های ترشحی بین این دو تا گونه زنبور ندارم اگر اطلاعاتم بیشتر شد پست رو آپدیت می کنم)
  • محیط تولید عسل:  درسته که ما عاشق طبیعت و عسل های طبیعی و عسل های وحشی هستیم اما این رو هم در نظر داشته باشیم محیط تولید و نگهداری عسل روی کیفیت نهایی تاثیر میذاره ، میخوام بگم که وقتی زنبور های ریز در محیط آزاد لونه سازی میکنن در معرض آلودگی ها و معضلات محیطی مثل گرد و غبار و رطوبت محیط هستند . پس محیط جمع آوری و نگهدای عسل این زنبورها همیشه در معرض آلودگی های محیطی هستش ، رطوبت بالا و گرد و خاک کافیه که یک عسل درجه یک رو تقلیل کنه به دسته عسل های درجه 3.

جمع بندی:

  • زنبور های ریز عسل یا مگس های عسل  رو شناختیم و دونستیم که زنبور های عسل وحشی مناطق جنوب ایران و کلا نواحی جنوبی آسیا هستند ،این زنبورها گرده افشان اند و حضورشون برای طبیعت ضروری است.
  • دونستیم که فرهنگ غلط و اطلاعات کم راجب عسل های طبیعی و استراتژی کاری زنبوردارها باعث بالا رفتن تقاضای خرید عسل های وحشی میشه و این بالا رفتن غیر اصولی تقاضا موجب تخریب لانه و از بین رفتن زنبوران بالغ و نوزادان زنبورهای ریز به منظور بدست آوردن یک کیلو و نهایتا یکم بیشتر عسل از این گونه زنبورها میشه که نهایتا موجب نسل کشی این حشره ی با ارزش طبیعت میشه.
  • فهمیدیم که عسل های وحشی الخصوص زنبورهای ریز جنوب به علت استقرار در محیط آزاد و توانایی جمع آوری ،فرآوری و نگهداری پایین این زنبورها دارای کیفیت پایین تر از عسل های زنبورهای پرورشی خودمون دارند و این یک فرهنگ غلط و اشتباهی است که عسل های این زنبورها به عنوان یک عسل درجه یک دسته بندی میشه.

به تجربه خلاصه هم بگم خدمتتون : ما یک سال اواخر شهریور در شمال خوزستان برای عسل کنار مستقر بودیم ما عسل تغذیه ایی کنار برداشت کردیم و در اون زمان دو کلنی زنبور ریز هم در محل استقرار ما لانه سازی کرده بودند و عسل ذخیره داشتند ما برای مقایسه مقداری عسل از یک کلنی زنبور ریز به طوری برداشتیم که آسیب بهشون نرسه و با عسل برداشتی زنبورهای خودمون مقایسه کردیم که دیدیم: 1- رطوبت اش بیشتراز عسل ماست حتی بیشتر از عسل خارمریم ما و عسل های مناطق هیرکانی کشور  2-  طبع مزه و عطر کمتری هم داشت.

یک کیلو عسل طبیعی از فرد مطمئن بخرید بهتر از اینه که چند کیلو به اصطلاح عسل وحشی این زنبورها رو با قیمت های گزاف نه ،حتی مفت بخرید.

خلاصه شرایط و فرهنگ مردم در شناخت به اصطلاح ” عسل های وحشی” باعث شده  منطق عرضه و تقاضای عسل زنبورهای ریز بهم بخوره  و بقای  این زنبور ها در معرض خطر بیوفته و به همین خاطره که میگم ”  زنبورهای ریز حق نفس کشیدن ندارند”.

یکم منطقی و آینده نگر باشیم و همینطور اعتماد کنیم به زنبوردار هایی که کار و حرفشون بوی منطق میده ،لطفا در این زمینه به هر کس که دسترسی دارید اطلاع رسانی کنید.

یا حق.

  • نویسنده
    مهدی ظفر
  • تعداد بازدید
    10 بازدید
0دیدگاه فرستاده شده است.
شما هم دیدگاه خود را بنویسید
نوشته‌های ویژه